Sirküler No: 2026/140 - Ürün Güvenliği/DPP Sicili Uygulama Tüzüğü Taslağı - Kamu İstişare Süreci

S İ R K Ü L E R

(ARGE / 2026–140)

Sayın Üyemiz,

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden alınan bir yazıda, Ticaret Bakanlığından alınan yazıya atfen, Avrupa Birliği’nin ürün güvenliği kapsamında, Avrupa Yeşil Mutabakatı ile sürdürülebilir ve çevre dostu bir ekonomik model oluşturma hedefini ortaya koyduğu, bu çerçevede hazırladığı Döngüsel Ekonomi Eylem Planı ile de yeni yasal düzenlemeler ve strateji planları ilan ettiği bildirilmektedir. Bu düzenlemelerden, AB yasama süreci sonucunda yasalaşan ve doğrudan malların serbest dolaşımını etkileyen 2024/1781/EU sayılı Sürdürülebilir Ürünler için Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklilikleri Tüzüğü (ESPR) gerek AB'nin Türkiye'nin en büyük ticari ortağı olması gerekse Türkiye-AB arasındaki Gümrük Birliği (GB) kapsamındaki teknik mevzuatı uyumlaştırma yükümlülüğümüzden dolayı ülkemizi yakından ilgilendirmekte olduğu belirtilmektedir.

ESPR, sürdürülebilir ekonomik ekosistem için yapısal bir yasal çerçeve ortaya koyup temel kriterleri belirlerken, bu Tüzük kapsamında temelleri atılan Dijital Ürün Pasaportunun (DPP) da ürünlerin piyasaya arz edilmesi koşulu olarak öngörülen yatay bir mekanizma şeklinde kurgulandığı ifade edilmektedir. Bu kurguya göre, DPP ile idari otoritelerin ürünlerin teknik düzenlemelere uyumluluğuna ilişkin bilgilere hızlıca erişerek ürünü takip edip denetleyebileceği; tüketicilerin ise ürüne ilişkin detaylı bilgiye bu sistem aracılığıyla kolayca ulaşabileceği, adeta ürünün dijital bir teknik dosyası ürünle beraber piyasaya arz edileceği bildirilmektedir. DPP ile ilgili detaylı bilgi notu Ek 1’de yer almaktadır.

DPP’nin tasarımı iki temel üzerine inşa edilmiş bulunmakta olduğu belirtilmektedir. Bunların, ürün grupları özelinde yayınlanacak mevzuatla belirleneceği ve DPP’de hangi bilgilerin yer alacağını düzenleyen “DPP verileri” (DPP-data) ile tüm ürün grupları ve mevzuat için yatay düzeyde geçerli olacağı ve esasen işlerliği sağlayacak “DPP sistemi” (DPPsystem) olarak açıklanabilmekte olduğu ifade edilmektedir.

Bu kapsamda, DPP’de yer alacak veriler ürün gruplarına göre farklılık gösterecek olmakla birlikte ürüne ilişkin kullanım kılavuzu, etiketler, uygunluk sertifikaları, teknik performans, çevresel sürdürülebilirlik performansı, tamir edilebilirlik gibi bilgilerin DPP ile sunulması beklendiği belirtilmektedir. DPP sisteminin ise, kontrol ve denetimi Avrupa Komisyonunda olacak olan DPP Sicili (DPP Registry) ve DPP İnternet Portalı'ndan (web portal) oluşmasının beklenmekte olduğu bildirilmektedir.

ESPR kapsamına dahil olacak yeni ürün grupları 2025-2030 yıllarını kapsayan ilk çalışma planı ile belirlenmiş olup (Ek-2); bu ürün grupları arasında tekstil, mobilya, demirçelik, lastikler bulunmakta olduğu; söz konusu ürünlerin DPP’leri içinde yer alacak özelliklerin yayımlanacak yetki devrine dayanan tüzüklerle belirleneceği bildirilmektedir. Öte yandan, güncellenen ürün mevzuatı ile kapsamında gömülü DPP sistemi barındıran batarya, yapı malzemeleri, oyuncaklar ve deterjanlar gibi ürün gruplarının da bulunmakta olduğu ifade edilmektedir.

AB’nin, halihazırda CEN/CENELEC bünyesinde kurulan JTC24 Teknik Komitesinde başlatılan standardizasyon çalışmalarını tamamlayıp, 2026 yılı Temmuz ayında merkezi DPP sicilinin teknik hazırlıklarını bitirerek, mezkur sicili DPP sistemini kullanacak tarafların hizmetine sunmayı planlamakta olduğu, 2023/1542/EU sayılı AB Bataryalar ve Atık Bataryalar Tüzüğünde belirtildiği üzere 2027 yılında ilk olarak bataryalarda DPP uygulamasını başlatmayı amaçlamakta olduğu belirtilmektedir.

Ülkemizde DPP çerçeve düzenlemesini içeren ESPR mevzuatının Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uyumlaştırılmış ve oluşturulan taslak metninin Ocak 2026 tarihinde Ticaret Bakanlığınca Komisyona iletilmiş olduğu bildirilmektedir. Türk Ürünlerinin İhracatının Artırılmasına Yönelik Teknik Mevzuatı Hazırlayacak Kurumların Belirlenmesine İlişkin 97/9196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına uygun olarak yatay AB teknik mevzuatının uyumunun Ticaret Bakanlığınca yerine getirilmekte olduğu; DPP sisteminin yasal ve teknik altyapısının kurulması görevini Bakanlığın üstlendiği; ürün bazlı DPP düzenlemelerinin yayımlanması ve söz konusu ürünlerin piyasa gözetimi ve denetiminden ise ilgili yetkili kuruluşların sorumlu olduğu ifade edilmektedir.

Bu kapsamda, yukarıda ifade edildiği üzere, Avrupa Komisyonunca 2026 yılı Temmuz ayına kadar kurulması beklenen DPP Siciline ilişkin uygulama düzenlemelerini belirleyen Uygulama Tüzüğü Taslağı (Ek-3) 29 Nisan 2026 tarihinde kamu istişare sürecine açılmış olup DPP sistem mimarisine ilişkin önemli bir adım teşkil eden söz konusu taslağa ilişkin olarak ulusal çıkarlarımızı gözetecek bir tutum kağıdının hazırlanmasında fayda olacağı değerlendirilmekte olduğu bildirilmektedir. Bu amaçla Bakanlık koordinasyonunda ilgili kamu kurumlarının da katkılarının alınacağı bir tutum kâğıdı hazırlanmasına yönelik çalışmalara başlanıldığı belirtilmektedir.

Bu itibarla, danışma sürecine ilişkin görüşlerin aşağıda yer alan bağlantı üzerinden bildirilmesi ve Görüş Formu (Ek-4) kullanılarak 21 Mayıs 2026 Perşembe gününe kadar arge@denib.gov.tr adresine iletilmesi beklenmektedir.

Saygılarımla,

Yusuf FİDANGENÇ

Genel Sekreter V.

Görüş Bağlantı Uzantısı:

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/16052-Digital-Product-Passport-Registry_en

Ekler:

1- DPP Bilgi Notu

2- DPP ESPR-Workplan

3- DPP Sicili Uygulama Tüzüğü Taslağı - Kamu İstişare Süreci DPP Registry Draft Act

4- Görüş Formu